Podcast (mens-in-wording): Play in new window | Download
Subscribe: Apple Podcasts | Spotify | Email | RSS | More
Ben jij als therapeut, arts of coach heel bewust bezig met zelfzorg? Heb je een ochtendritueel, ga je af en toe naar de sauna of probeer je in het weekend echt ‘tijd voor jezelf’ te claimen?
En voel je je ondanks dat alles toch regelmatig compleet overbelast of leeggetrokken?
In aflevering 12 van Mens in Wording ontrafelen traumatherapeut Suze Maclaine Pont en huisarts Karen Smets waarom de standaard ‘zelfzorg-recepten’ ons zo vaak in de steek laten.
Een to-do-lijst van ontspanning
Veel zorgprofessionals benaderen zelfzorg als een organisatorisch probleem. Als we onze agenda maar strakker plannen, meer water drinken en na het werk yoga doen, dan “moeten we er weer tegenaan kunnen”.
Karen deelt hoe dit er in de praktijk uitzag: na een slopende dag werken en zorgen voor de kinderen, zat ze om 22:00 uur ‘s avonds aan de eettafel met een zoet dessert. “Ik had zo’n behoefte aan tijd voor mezelf, maar de invulling klopte niet. Ik stond de volgende ochtend zwaar en moe op.”
We gebruiken zogenaamde zelfzorg vaak als een manier om onze overbelasting te verdoven, zodat we snel weer ‘klaar gestoomd’ zijn om te functioneren.
Ons DNA snapt de maatschappij niet meer
Suze legt uit dat het oudste menselijk DNA dat ooit gevonden is, circa 200.000 jaar oud is—en identiek is aan ons DNA van vandaag. Gedurende al die duizenden jaren leefden we in kleine stammen waarin 20 tot 30 mensen samen voor de kinderen en het overleven zorgden.
In onze huidige maatschappij verwachten we dat één of twee volwassenen in een gezin alles draaiende houden: een carrière, een huishouden, de opvoeding, de maatschappelijke verplichtingen én een sprankelende relatie. Ons zenuwstelsel is daar simpelweg niet op gebouwd. Het verwerken van de prikkels van miljoenen mensen om ons heen maakt ons doodmoe en angstig.
Eerst voor jezelf zorgen, dán pas dienen
Om niet te verdrinken in de overlevingsstand, moeten we de volgorde omdraaien. Veel therapeuten denken: “Ik moet de wereld dienen, en als ik tijd over heb zorg ik voor mezelf.”
De werkelijkheid is: je kunt een ander pas een veilige bedding bieden als je je eigen draagkracht onvoorwaardelijk voorrang geeft.
Dat betekent niet dat je af en toe ‘nee’ moet zeggen tegen een cliënt, maar dat je ‘Ja’ leert zeggen tegen jezelf. Suze deelt hoe zij haar agenda vier hele dagen leegmaakte rondom een belangrijk event. Niet omdat ze niet wilde werken, maar omdat haar aanwezigheid op het podium of in de spreekkamer valt of staat bij haar eigen uitlijning.
3 Inzichten om zelfzorg echt te veranderen:
- Stop met het gevecht om ‘het goeie gevoel vast te houden’: Verandering en golven van emotie horen bij het leven. Echte rust betekent niet dat je nooit meer angst voelt, maar dat je jezelf durft te dragen áls er angst is.
- Kies voor een vast ritme in plaats van losse ‘acties’: Bouw een dagelijks ritme in van rust, maaltijden en bezinning. Maak van die rust je vertrekpunt, niet je beloning.
- Je hoeft het niet alleen te doen: Zenuwstelselregulatie leer je niet uit een boekje in je eentje op de bank. Zoek een omgeving en een ‘stam’ van mensen bij wie je onvoorwaardelijk kunt leunen.
Wil je dit live ervaren?
- Beluister de podcast: Luister aflevering 12 van Mens in Wording via je favoriete podcastapp.
- Kom naar onze lezing (10 oktober): Suze en Karen staan op 10 oktober live op het podium in Mortsel (Antwerpen). Een inspirerende avond over herstel, zenuwstelselregulatie en het ambacht van mens zijn. Bekijk alle informatie en tickets hier