Podcast (mens-in-wording): Play in new window | Download
Subscribe: Apple Podcasts | Spotify | Email | RSS | More
Je Huis poetsen voor de poetshulp: Waarom zelfzorg in de zorg een fabeltje is
Herken je dat? Je bent doodmoe, de werkdruk staat tot aan je lippen, en de moed zakt je in de schoenen bij de gedachte aan wéér een cliënt of patiënt. En wat doe je? Je zegt je sportafspraak af, je annuleert die gezellige avond met vrienden, en je stort je op een eindeloze to-do-lijst. Sommigen van ons gaan zelfs nog snel even het huis aan kant maken voordat de poetshulp komt.
Het is de ironie van de hulpverlener: we zorgen voor iedereen, behalve voor onszelf. En als we te veel op ons bord hebben, stoppen we acuiter dan wie dan ook met de dingen die ons daadwerkelijk voeden.
In de nieuwste aflevering van de podcast Mens in Wording pellen we dit fenomeen tot op het bot af. Aanleiding is het vertrek van co-host Carine, die vanwege een overvolle agenda de podcast moest loslaten—een pijnlijk maar noodzakelijk staaltje zuivere grenzen stellen.
De biologische kramp van controle
Waarom reageert ons systeem zo paradoxaal? Het antwoord ligt diep in ons zenuwstelsel. Wanneer we overweldigd raken door stress en de wereld om ons heen onvoorspelbaar wordt, schiet ons lichaam in de overlevingsstand. Omdat we de grote dingen buiten ons niet kunnen controleren, maken we onze wereld kunstmatig kleiner.
We maken to-do-lijstjes en schrijven er soms zelfs dingen op die we al af hebben, puur voor de dopaminekick van het afvinken. We poetsen de wc, we ordenen de stapels papier op ons bureau. Het geeft een surrogaatveiligheid. Het vertelt ons brein: Zie je wel, we hebben de controle nog.
Maar het is een illusie. Echte veiligheid zit niet in de vinkjes op je papier, maar in het durven zakken midden in de chaos.
Waarom we niet kunnen ontvangen
Als we heel eerlijk kijken naar ons verleden, hebben velen van ons als kind al geleerd dat ‘zorgen voor de ander’ de enige manier was om emotioneel veilig te zijn. We ontwikkelden een ijzersterke ‘overlevingsdraad’. Wat we niet hebben geleerd, is hoe we anderen voor ons moeten laten zorgen.
Zodra we het moeilijk hebben, trekken we ons terug of gaan we nog harder rennen. Want hulp vragen voelt gevaarlijk. Wat als de hulp niet passend is? Wat als de ander gekwetst raakt als we er iets van zeggen? Dus zeggen we al snel: “Laat maar, ik doe het wel alleen. Dat is eenvoudiger.”
De verschuiving naar de Goddelijke Draad
Het snappen van dit patroon is niet genoeg; je kunt dit niet op pure wilskracht veranderen. Je zenuwstelsel moet ervaren dat het veilig is om de controle los te laten en te vertrouwen op wat wij de ‘Goddelijke Draad’ noemen: die universele bronkracht die ons stuurt vanuit intuïtie en flow, in plaats van angst en kramp.
Als hulpverleners kunnen we onze cliënten of patiënten niet meenemen naar een plek waar we zelf nog nooit zijn geweest. Wij hebben de taak om onze eigen gezondheid en regulatie zo serieus te nemen, dat we een baken van rust kunnen zijn midden in de tornado.
Wil je hier dieper op ingaan?
- Luister de podcast: Beluister de volledige discussie tussen traumatherapeut Suze Maclaine Pont en huisarts Karen Smets in aflevering 7 van Mens in Wording.
- Ontmoet ons live: Op 25 september organiseren wij het symposium Het Onvoltooide Mens Zijn in de buurt van de Belgische grens, met o.a. jeugd en baby psychiater Binu Singh. Een dag die volledig in het teken staat van het zakken uit de kramp en het vieren van onze mede-menselijkheid. Klik hier voor de ticketverkoop.