Podcast (https-suzemaclainepont-nl-feed-podcast-gesprekken-aan-de-keukentafel): Play in new window | Download
Subscribe: Spotify | Email | Youtube Music | RSS | More
Is liefde iets wat je bent — of iets wat je doet? Met die ene vraag opent deze aflevering, en het blijkt genoeg te zijn voor een uur. Suze en Jelbert zitten in de boomgaard, er is versgebakken cake, het is 30 graden, en ze buigen zich over de vraag die achter de Drie-eenheid schuilgaat.
Wat heeft de Drie-eenheid te maken met hoe wij conflicten aangaan, waarom we zoveel van de overheid verwachten, of twee mensen allebei tegelijk pijn mogen hebben? En wat zegt de Kabbalah hierover — en waar verschilt die van het christelijke antwoord?
Een aflevering voor iedereen die meer in de buurt van paradox dan orthodox uitkomt — en toch op zoek is naar een bodem.
Is liefde iets wat je bent, of iets wat je doet? Die vraag lijkt filosofisch, maar raakt aan iets heel concreets: als liefde alleen een activiteit is, heb je iemand nodig om het op uit te oefenen. Dan bestaat God pas als hij de schepping heeft. Dan ben jij als hulpverlener pas iemand als je een cliënt hebt.
De Drie-eenheid is het theologische antwoord op die vraag — en in deze aflevering laten Suze en Jelbert zien waarom dat antwoord er toe doet, ook als je er moeite mee hebt. Want Jelbert formuleert het zo: hij komt altijd meer in de buurt van paradox dan orthodox uit. En Suze worstelt na zes maanden theologiecolleges over dit specifieke onderwerp nog steeds met de drie ‘personen’ die ‘een’ zijn.
Wat ze samen ontdekken: liefde laat zich alleen definiëren in twee dingen tegelijk — onderscheid én verbinding. Zonder onderscheid heb je fusie. Zonder verbinding heb je eenzaamheid. De Drie-eenheid is het model voor wat wij in gezonde relaties proberen te zijn.
Vanuit de Kabbalistisch-joodse traditie klinkt het anders: de Ein Sof — het Oneindige — is voorbij alle definitie. Liefde is daar niet wat God ís, maar de beweging van God naar de wereld toe. Twee tradities, dezelfde werkelijkheid, ander perspectief.
De aflevering gaat ook over:
— De ABC-analogie — drie is geen beperking maar het begin van oneindigheid
— Rumi: ‘Stilte is de taal van God, al het andere is gebrekkige vertaling’
— Een ontroerend gesprek tussen een zwarte vrouw uit Amerika en een Duitse man over of twee mensen allebei tegelijk pijn mogen hebben
— Waarom we zoveel van de overheid vragen wat eigenlijk een spirituele dimensie is
— Matteüs 28: de opdracht die gegeven wordt aan mensen die twijfelen
Dit is geen aflevering die de Drie-eenheid oplost. Het is een aflevering die je meegeeft dat het zoeken zelf de plek is waar God zich openbaart.
Liefde is geen werkwoord
Er was een moment in deze aflevering dat ik dacht: dit is de zin die ik al jaren probeer te zeggen.
In verbinding met Jelbert kwam het opeens naar boven: liefde laat zich alleen maar definiëren in twee dingen — onderscheid en verbinding tegelijk.
Ik moest even stilzitten en dit diep toelaten.
Want dat is precies wat ik in mijn werk zie als het misgaat. Bij cliënten die zichzelf verliezen in relaties — te veel verbinding, geen onderscheid. Bij hulpverleners die hun cliënten – en hun werk en het slagen daarvan – nodig hebben om zichzelf te voelen — te veel fusie, te weinig zichzelf, terwijl het vóelt dat we oprecht er voor de ander proberen te zijn. Bij mensen die eenzaam zijn omdat ze niemand meer toelaten — onderscheid zonder verbinding.
En dan is er de vraag waarmee we begonnen: is liefde iets wat je bent, of iets wat je doet?
Als liefde een werkwoord is, heb je iemand nodig om het op uit te oefenen. Dan bestaat jouw vermogen om lief te hebben alleen als er iemand tegenover je staat die het accepteert. Dan hang je er volledig van af.
Maar wat als liefde iets is wat je bent?
Dat is de kern van de Drie-eenheid — al heeft het eeuwen geduurd voordat iemand het zo formuleerde. God heeft de schepping niet nodig om liefde te zijn. Liefde was al zijn innerlijke structuur, zijn manier van in zichzelf bestaan, voordat er iets anders was.
En dan de Kabbalah, die het anders zegt maar hetzelfde bedoelt: de Ein Sof — het Oneindige — is voorbij alle definitie. Je kunt er niets over zeggen. Maar de beweging van God naar de wereld toe heeft de vorm van liefde. Niet wat hij is, maar wat hij doet.
Twee tradities, één werkelijkheid, ander perspectief. Misschien zijn ze allebei waar.
Er was ook een ander moment in deze aflevering dat raakte. Suze vertelde over een groep die ze begeleidt — internationale deelnemers, diep traumawerk. Een zwarte vrouw uit Amerika en een Duitse man. Op een gegeven moment werkte Suze met de Duitser aan zijn schaamte over zijn nationaliteit — de Tweede Wereldoorlog, het bestaansrecht van een volk dat zijn eigen naam niet meer durft te zeggen.
En de vrouw werd boos. Hoe durf jij het te hebben over bestaansrecht?
Maar wat er daarna gebeurde was ontroerend: het gesprek werd over de vraag of twee mensen allebei tegelijk pijn mogen hebben. Of jouw leed het mijne tenietdoet. Of onvoorwaardelijke liefde ruimte heeft voor allebei.
Het antwoord is dan ook ‘ja’. Maar we moeten het steeds opnieuw leren.
Dat is ook waarom de Drie-eenheid er toe doet — niet als doctrine, maar als ervaring. Als je weet dat je gedragen wordt door iets wat niet van jouw prestaties afhangt, kun je ook de ander dragen. Niet omdat je zo goed bent. Maar omdat je vol genoeg bent om te geven zonder bang te zijn dat het je leeg maakt.
Liefde als wezenskenmerk, niet als werkwoord. Dat is een dagelijkse oefening.
We oefenden vandaag samen, in de boomgaard, in de zon. Luister mee via je favoriete podcastapp of op suzemaclainepont.nl