Podcast (mens-in-wording): Play in new window | Download
Subscribe: Apple Podcasts | Spotify | Email | RSS | More
Heb jij weleens het gevoel dat er zó ontzettend veel bordjes tegelijkertijd draaiende gehouden moeten worden, dat je naar adem hapt? Dat je denkt: “Die zelfzorg en dat mediteren pakken we volgend jaar wel weer op, nu moet er gewoon overleefd worden”?
Het is een van de meest herkenbare krampen onder therapeuten, artsen en ondernemende zorgverleners. We benaderen ons overvolle leven als een logistieke puzzel: als we maar vroeg genoeg opstaan, sneller typen, efficiënter plannen en dat lijstje afstrepen, dán komt er straks ruimte om adem te halen.
In aflevering 15 van de podcast Mens in Wording ontleden traumatherapeut Suze Maclaine Pont en huisarts Karen Smets deze denkfout tot op het bot.
De illusie van het schone aanrecht
Suze deelt een bepalend moment uit haar jonge jaren. Ze was midden twintig, studeerde af, en haar toenmalige partner lag met zwaar hersenletsel in het ziekenhuis. Anderhalf jaar lang werd ze geleefd door ziekenhuisbezoeken, spanningen met familie en examens.
Toen ze op een avond doodmoe thuiskwam en wéér de keuken wilde gaan schrobben om de controle terug te grijpen, knapte er iets. Ze smeet de afwasborstel door de kamer en dacht: STOP.
“Ik realiseerde me dat de chaos van buitenaf weliswaar reëel was, maar dat ik de interne vortex zélf in stand hield. Mijn moeder kon vroeger niet met mijn emoties omgaan. Mijn reactie op overspoeling was keihard gaan poetsen en regelen om maar niets te hoeven voelen. De afwas doen was een surrogaatcontrole geworden.”
Overlevingsdraad vs. Goddelijke Draad: Hoe herken je het verschil?
Karen stelt in de aflevering de cruciale vraag: hoe weet je nou of je handelt vanuit een gezond verlangen of vanuit een ingesleten overlevingspatroon?
Het antwoord zit in één woord: Keuzevrijheid.
- De Overlevingsdraad (Kramp): Je hebt gevoelsmatig géén keuze. Je moet het doen, want als het niet gebeurt, schiet je zenuwstelsel in de paniek of schuld. Zelfs positieve dingen vallen hieronder: “Als ik dit af heb, dán mag ik me pas goed voelen over mezelf.”
- De Goddelijke Draad (Vrijheid): Je voelt je eerst inherent veilig en oké met wie je bent in dit moment — óók als er rommel ligt of je takenlijst overstroomt. Vanuit die rustige grondhouding maak je een bewuste keuze: “Het is fijn als het aanrecht schoon is, dus ik kies er nu rustig voor om het even te poetsen.”
3 Lessen voor als je hoofd overloopt:
- Stop met vechten voor toestemming: Heel veel taken op onze to-do-lijst staan er alleen maar op omdat we bang zijn wat een ander van ons vindt als we het niet doen, of omdat we hopen dat een ander ons dan goedkeurt. Schrap die categorie genadeloos.
- Pauzeer vóórdat je gaat opruimen: Ga niet pas rusten als de chaos weg is. Leer je ogen te sluiten en te ademen terwijl de afwas er staat, je inbox vol zit en de wereld aan je trekt. Als je zenuwstelsel alleen kan ontspannen in een steriele, perfecte omgeving, heeft het geen veerkracht.
- Schrijf zonder te willen fixen: Als de existentiële paniek je naar de keel grijpt, probeer het dan niet weg te redeneren met cognitieve trucjes. Pak een schrift en schrijf je rauwe gevoelens van je af — niet om het te analyseren, maar om je bedding te hervinden middenin de storm.
Wil je hier dieper in duiken?
- Beluister de podcast: Beluister aflevering 15 van Mens in Wording via Spotify of Apple Podcasts.
- Kom naar onze lezing (12 december): Suze en Karen staan op vrijdag 12 december live op het podium nabij Antwerpen voor een verdiepend dagdeel over het onvoltooide mens-zijn en het vinden van rust in een veeleisend vak. Bekijk alle informatie en reserveer je plek via deze link: https://suzemaclainepont.nl/ontwikkeltrauma/