Podcast (https-suzemaclainepont-nl-feed-podcast-gesprekken-aan-de-keukentafel): Play in new window | Download
Subscribe: Spotify | Email | Youtube Music | RSS | More
In deze solomodule van ‘God vinden aan de keukentafel’ onderzoekt traumatherapeut Suze Maclaine Pont de existentiële en biologische druk rondom de zomervakantie. Waarom raken zoveel artsen, therapeuten en hardwerkende professionals juist in de vakantie opgebrand of overspoeld door paniek? Aan de hand van de verhalen van de profeet Elija en Mattheus, legt ze uit hoe ‘toxische schaamte’ ons zenuwstelsel gijzelt. Een pleidooi voor radicale innerlijke vrede, ‘co-reguleren met God’ en het omsmeden van onze dagelijkse overlevingswapens tot vruchtbare grond. Onmisbare kost voor professionals die met mensen werken.
Waarom rust zo beangstigend is voor een overprikkeld zenuwstelsel
Voor veel hulpverleners, artsen en therapeuten is de start van de zomervakantie een bekende paradox. Je rent uitgeput richting de eindstreep, rondt je laatste dossiers af, en op het moment dat de rust aanbreekt, slaat de weerslag toe. Je wordt fysiek ziek, krijgt intense last van innerlijke onrust, of schiet onbewust in een diepe overlevingsstand.
Hoe kan het dat rust voor ons systeem zo overweldigend, en soms zelfs angstig voelt?
De biologie van de vakantie-crash
Als therapeuten en medici leven we vaak in een long-term survival state: een chronische overlevingsstaat waarin we onze eigen grenzen overschrijden om te zorgen dat anderen veilig en gelukkig zijn. Zolang we rennen, houdt de adrenaline de onderliggende uitputting onder de duim. Maar zodra de druk wegvalt, klapt het zenuwstelsel in elkaar.
Dit zagen we duizenden jaren geleden al bij de profeet Elia. Na een extreme, sympathische topprestatie stort hij in de woestijn volledig in onder een bremstruik. Zijn gebed is destructief en wanhopig: “Het is genoeg, neem mijn leven maar”. Elia bevindt zich in een diepe dorsale freeze-toestand. De reactie van de Bron op deze burn-out is puur biologisch: Elia krijgt geen theologische berisping of een nieuwe to-do lijst; hij krijgt eten, drinken en slaap. Er wordt eerst voorzien in fysieke regulatie.
Vacare Deo: Vrijmaken voor de Bron
De oorsprong van ons woord vakantie ligt in het Latijnse Vacare Deo: je leegmaken of vrijmaken voor God. In onze prestatiegerichte maatschappij zijn we echter geprogrammeerd om te denken dat we rust moeten verdienen, of dat vakantie louter een instrument is om ‘de accu op te laden’ zodat we daarna het patroon van zelfmisbruik weer kunnen voortzetten.
Echte vakantie is geen herstel-corvee. Het is de terugkeer naar de immanente levenskracht die in elke cel van ons lichaam actief is—de kracht die tijdens onze embryonale ontwikkeling al wist welke cel een hart moest worden en welke een vingernagel.
Ga niet wieden in je vakantie
Wanneer de vakantie-onrust of oude triggers in de eerste vakantieweken de kop opsteken, is onze automatische, therapeutische reflex vaak: ik moet dit fixen. We willen de onrust eruit wieden.
In Matthäus 13 waarschuwt Jezus ons voor die valkuil via de gelijkenis van het onkruid tussen het graan. Als de knechten het onkruid er direct uit willen trekken, zegt de landheer: “Nee, want dan trek je ook het graan los. Laat beide samen opgroeien tot aan de oogst.”
Voor de therapeut betekent dit: vecht in je vakantie niet tegen de opkomende irritatie, vermoeidheid of angst. Laat de onrust er simpelweg naast bestaan. Richt je focus niet op het bestrijden van het symptoom, maar op het zaaien en cultiveren van vertrouwen en verbinding. Laat de liefde en de rust dieper wortelen via de kleine, zachte ‘briesjes’ van het dagelijks leven.
Susan’s nieuwe boek ‘Het Onvoltooide Mens Zijn’ verschijnt direct na de zomer, inclusief een boeklancering nabij Breda met bijdragen van onder andere jeugdpsychiater Binu Singh en predikant Jelbert Versteegh. Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar voor artsen, therapeuten en theologen die deze existentiële reis dieper willen verkennen.